Zijn er alternatieven om een (grote) onderneming aan te sturen zonder hiërarchische structuur? En zonder de ondertussen zogekende matrixstructuren? Ricardo Semler bedacht er zo eentje in de jaren tachtig. Hoewel zijn managementstructuur zeer succesvol bleek, blijft het tot vandaag een buitenbeentje in ondernemingsland. Hij publiceerde voor het eerst over zijn organisatiemodel in 1993 in zijn boek Maverick.

Semler beschrijft zijn organisatie aan de hand van enkele concentrische cirkels. Deze cirkels, drie in zijn geval, zijn de verschillende managementlagen. Er zijn de medewerkers, soms in groepjes verdeeld, zoals ploegen of teams die alleen kunnen functioneren als de leden ervan samen aan de slag zijn, er zijn de managers, die het werk organiseren, en er zijn coaches. De coaches zijn wat we normaal gezien de directeurs zouden noemen. De rol van de coaches is uitsluitend om de managers te ondersteunen en te begeleiden. De managers hebben geen eigen afdelingen of mensen. Afhankelijk van de behoeften worden mensen samen gezet met een manager om een taak uit te voeren. Vandaar de concentrische cirkels. De cirkels kunnen ten opzichte van elkaar draaien, waarmee Semler aangeeft dat een medewerker de ene keer met de ene manager, de andere keer met de andere kan samenwerken. Dat kan tellen voor mensen die de belangrijkheid van hun job afmeten aan het aantal mensen dat ze ‘onder zich’ hebben.

Hoewel Semler zijn structuur in de jaren tachtig bedacht, is ze vandaag meer dan actueel. In zowat elk bedrijf werkt men over de afdelingen heen. Semler’s cirkelbewegingen zijn dus zeker nuttig om die crossfunctionele samenwerking te ondersteunen. De managementliteratuur verkondigt sedert enkele jaren het dienend leiderschap, het coachend gedrag dat managers zouden moeten aannemen in hun houding. Ook hier was Semler met zijn coaches voor op zijn tijd. Tot slot hanteert Semler zeer verregaande glijdende uurregelingen en is hij voorstander van wat hij “the seven day weekend” noemt. Het is de titel van één van zijn boeken waarin hij de lans breekt voor een veel meer evenwichtige verdeling tussen werk- en privétijd.

Voor wie moet nadenken over een nieuwe organisatievorm of voor wie vandaag piekert over manieren om zijn managementoverhead te verminderen, vindt in de lectuur van Semler, ook al is die ondertussen 20 jaar oud, zeker aanknopingspunten om de uitdagingen van de 21ste eeuw het managementhoofd te bieden.

Lees meer over Semler op wikipedia of de Semco website of bekijk interviews op Youtube zoals het voorbeeld hieronder.

 
Terug naar het overzicht van theorie toegelicht